TANBURAM REBAB OLDU
Kanuni Sultan Süleyman’ın meşhur sıhhat sözü “Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi olmaya devlet cihanda bir nefes sıhhat gibi”. Derken Rahmi Oruç Güvenç Hz. Mevlana'nın bugünde her gün gibi harap ve bitkiniz hele düşünce kapısını açmada rebabı eline al sözlerinden hareketle rebabı bu şifa ve sıhhat kaynağı olarak Türk musikisinde tedavi çalışmalarında kullanıyor.
Yrd. Doç. Dr. RAHMİ ORUÇ GÜVENÇ
MÜZİK TERAPİ UZMANI
Bulut nasıl gülü gül bahçesini sularsa rebab da gönüller gıdasıdır özler sakisi rebabın bu özelliği nerden geliyor bütün yapıda kullanılan malzemelerin tabi malzeme olduğunu gördük. At kuyruğu balık derisi veya koyun derisi, keçi derisi olabiliyo, ağaç yapı bütün bunlar ve Hindistan cevizi kabuğu. Rebab da kıl tel ile kıl yay sürtündüğü için sürtünme sesi yoktur. Dolayısıyla çok tabi bir ses olarak insanı etkileyen bir özelliği var ve manevi yönden de bu kadar etkili olduğu yönündeki bilgiler tabi musikiyle tedavi konusundaki rebabın yerini daha da bir sağlamlaştırıyor. Rebabın sesi insana sonsuzluk duyguları veriyor onu alıp engin denizlere götürüyor. Ve rebabın sesinde dinlendirici bir özellik olduğunu da söylüyorlar
Pr. Dr. NEVZAT ATLIĞ
Efendim rebab veya rübab da o isimle kullanılmıştır. Eski bir Türk sazıdır. Türk toplumunda asırlar boyunca kullanılmış bir saz olduğunu biliyoruz. Minyatürlerde ve tarihi vesikalarda ribabın bir Türk sazı olduğu ve sıklıkla kullanıldığı malumdur. Esasında keman ve yaylı sazlar bizim musikimize çok yıllar sonra girdiği için ribab ve kemençe tabiatıyla önem kazanmış oluyor. Ben musiki hayatımda rebab la kuvvetli bir rebab sazı icracısıydı Sabahattin Volkandan size bahsetmek istiyorum. Ben kendisini 940 lı yıllarda İstanbul'a tahsile geldiğim sırada tanıdım. O zaman Üniversite korosunu idare ediyordum. Üniversite korosunda kendisi son derece beyefendi bir İstanbul aydınıydı çokta güzel ribab çalıyordu beraber çok konserimiz oldu kendisi müzisyen olmanın dışında şair edebiyata meraklı felsefeye meraklı bir Mevlevi muhibbiydi aynı zamanda.
ÖMER TUĞRUL İNANÇER
KÜLTÜR VE TURİZİM BAKANLIĞI TARİHİ TÜRK MÜZİĞİ TOPLULUĞU MÜDÜRÜ
Rebab bir alettir ancak hep yüksek meselelerde yüksek duygularda bu duyguların ifadesinde kullanılmış nai şerif gibi bir sembol olmuş. Hz. Mevlana’nın mahtumu Sultan Veled hazretleri rebab name diye diye bir kitap yazmış. Rebab aynı zamanda genel olarak saz manasında da kullanılmış Tevfik Fikret beyin rebab-ı şikestesinde olduğu olduğu gibi kırık saz kırık gönül karşılığı. Yani kullanılma özelliği haricinde rebab Sultan Velette çok önde gözüken bir sembol keza Hz. Mevlana'da mesnevi şerifte makam isimleri ve saz isimleri olarak zaten malum ilk beyit nai şerifle başlıyor rebab da kullanılmış gönül sedalarının muhataba nakli için sembol edilmiş. Burası önemli; gönül sedalarının nakli insanda gönülden gayri nefiste var. Nefis sedalarının nakli için kullanılmamış bu mübarekliğinden kaynaklanan bir şey değil sadece böyle olduğu için mübarek olmuş. Yani Kabe-i şerifin içine putperestler put yerleştirdiler de Kabe’nin şanına halelmi geldi. Bir Muhammed Mustafa (s.a.v.) geldi putu temizledi. Kabe Kabeliğine avdet etti. İnsanda böyledir alet de böyledir. Rebabı böyle anlamak lazım. Rebab eskiden daha çok kullanılan bir saz olmasına rağmen zaman içerisinde biraz kenara çekilmiş biraz öksüzleşmiş, kendisinden çok istifade ettiğim rahmetli Sabahattin Volkan ve onun arkadaşı Edip Seviş bey rebabın ismini bizim neslimize duyuranlardandır onların ikisinin de hocası Eyyubi Mustafa Sunarır’dır kemani ve bestekar olarak daha çok şöhretlidir ama rebab evvela onlar vasıtasıyla gençliğimize, bizim gençliğimizde bize duyuruldu. Sabahattin Volkan radyoda programlarda yapardı. Bu sazların çıkış noktaları ve kullanılış yerleri itibariyle nefis terbiyesinde çok önemli birer itici güç oldukları da hiç tartışılmaz bir gerçektir. Bunun başında tabi nai şerif gelir ve hemen arkasından veya beraberinde rebab gelir.
MEHMET DUMLU
ARAŞTIRMACI YAZAR
Rebab diyince durmak lazım enstrüman o ilahi bir terennüm ilahi bir enstrümandır. Neyde öyledir biz Ahmet Yakub oğlundan öyle duyduk ney ve rebab insan sesine en yakın iki enstrümandır.
AHMET YAKUPOĞLU
RESSAM MİNYATÜR SANATÇISI NEYZEN-REBABZEN
Kütahya'nın sembol ismi neyzen minyaturist ressam Ahmet Yakuboğlu’da bir rebab sanatçısı ve yapımcısı neyzen Halil dikmenin talebesi olan bu abide insan yetiştirdiği pek çok neyzenin yanında rebabı Kütahya da yeniden canlandırmış ve öğretmiş. Ona göre rebab la en uyumlu saz ney ama ille de şah akortlu ney.
“Efendim şimdi neyin sesine rebab fon oluyo kemanın bağırgan sesinlen olmaz ney yakışmaz yani şah akort kemanlan olmuyo ama eskiler keman şey yapmamış ki rebab lan yapmışlar biz eskilerden aldık hepsini müzelerde dahi şah akortluydu rebablar. Rebabı biz canlandırdık daha ziyade yani bunu yalınız Cahit bey var onun rebabını esas aldık o kendisi şah akortlu hatta davuda bile müsait saplı böyle rebabı vardı onun. Cahit bey böyle özel toplantılarda benim şahlan akortumuzu yapıyoruz ha şöyle yav dedi rebab başka şeylen çalınacak bir saz değil şimdi ben rebabımın sesini anladım dedi. Duydum ve zevkine vardım şahlan beraber üflenince rebab. Cahit Bey böyle konuştu. Yani diycem Cahit Bey bile benlen beraber olduğu zaman rebabını anladı.
TANBURAM REBAB OLDU
Ünü sınırlarımızı aşmış ünlü Piyona sanatçısı Tüluyhan Uğurluda programlarında rebaba yer vererek batı sazlarıyla da pek ala kullanılabilir bir enstrüman diyor adeta.
